De verhalen die het dragen zwaar maken

Voor de drager:

Ik ben zo.
Het narratief dat het patroon identiteit is. Dat de wisselingen, de intensiteit, de moeite met vertrouwen — niet aangeleerd zijn maar aangeboren. Dat er niets te veranderen valt omdat er niets mis is. Of het omgekeerde: dat er zoveel mis is dat verandering niet mogelijk is. Beide varianten sluiten onderzoek buiten.

Als de ander echt van me houdt, houdt hij het vol.
Het verhaal dat liefde bewezen wordt door te blijven — ook als het zwaar is, ook als de grens bereikt is. Dat wie vertrekt, nooit echt heeft gehouden. Dat wie blijft, de enige is die telt. Dit narratief legt de verantwoordelijkheid voor de relatie volledig bij de ander.

Voor de partner:

Als ik harder probeer, wordt het beter.
Het verhaal dat inzet het antwoord is. Dat meer begrip, meer geduld, meer aanwezigheid het systeem van de ander ooit zal kalmeren. Dat er een niveau is waarop het genoeg is — en dat dat niveau nog bereikbaar is. Dit narratief houdt de partner in beweging lang nadat stoppen gezonder zou zijn.

Ik kan hem niet alleen laten met dit.
Compassie als gevangenis. Het verhaal dat vertrekken gelijk staat aan in de steek laten. Dat de verantwoordelijkheid voor de ander groter is dan de verantwoordelijkheid voor zichzelf. Dat wie weggaat, schuld draagt voor wat er daarna gebeurt.

Het was mijn schuld.
Het narratief dat de destabilisering een oorzaak heeft die bij de partner ligt. Dat als hij iets anders had gedaan, de omslag niet was gekomen. Dat de herschrijving van het verleden klopt — en dat hij inderdaad niet goed genoeg was. Dit narratief is bijna altijd onjuist. En bijna altijd aanwezig.