Naar de inhoud
Herkenning

Hoe herken je het relationele klimaat

Tik op een stap om de toelichting uit te klappen. Tik opnieuw om te sluiten.

Herkenning van binnenuit
Wat je voelt als je terugkijkt
▼

Herkenning van het klimaat waarin je opgroeide komt zelden als een heldere herinnering. Het komt vaker als een gevoel, een sfeer die terugkomt als je er bewust bij stilstaat.

Niet "ik herinner me dat mijn vader nooit luisterde", maar "thuis voelde het altijd een beetje gespannen". Niet "mijn moeder was er nooit", maar "ik weet niet goed waarom, maar ik vroeg nooit om hulp".

Die vage herkenning is waardevol. Het is geen bewijs, maar het is een aanwijzing.

Als je terugkijkt, voelde thuis waarschijnlijk functioneel. Dingen werden geregeld. Er was structuur. Maar emotionele diepgang, echt gezien worden in wat je voelde, was er minder.

Je herinnert je misschien dat huilen weinig opleverde. Dat je al vroeg geleerd hebt om dingen zelf op te lossen. Dat je trots was op je zelfstandigheid, en dat die trots ook een beetje eenzaamheid verborg.

Herkenning van buitenaf
Wat een partner of vertrouweling ziet
▼

Het klimaat waarin iemand is opgegroeid, is niet alleen zichtbaar in wat diegene zegt over zijn kindertijd. Het is zichtbaar in hoe hij zich gedraagt in nabijheid, in conflict, in kwetsbare momenten.

Een partner ziet dit vaak eerder dan de persoon zelf, niet omdat hij meer weet, maar omdat hij de buitenkant ziet terwijl de ander van binnenuit kijkt.

Als partner zie je iemand die zichzelf goed redt. Die weinig vraagt, weinig klaagt, veel regelt. In het begin voelt dat prettig: geen drama, geen gedoe.

Maar je merkt ook dat echte nabijheid een grens heeft. Op het moment dat je dichterbij wil komen (emotioneel, niet fysiek) is er een subtiele terugtrekking. Niet agressief. Gewoon: even minder beschikbaar. Even meer bezig met iets anders.

En als je erop wijst, is de reactie vaak mild maar afsluitend: "Ik ben gewoon zo."

Signalen die pas achteraf kloppen
Dingen die je normaal vond maar het niet waren
▼

Een van de meest voorkomende reacties bij herkenning is: "Ik dacht dat dit bij iedereen zo was."

Dat is normalisering, en het is begrijpelijk. Als iets altijd zo is geweest, is er geen referentie voor hoe het anders had kunnen zijn. Pas als je erbuiten staat, door een relatie, een gesprek, een boek, deze pagina, wordt zichtbaar wat je had genormaliseerd.

Dingen die je normaal vond:

Dat je als kind nooit echt huilde waar anderen bij waren. Dat je problemen liever zelf oploste dan om hulp vroeg. Dat je je goed voelde als je ergens niet van afhankelijk was. Dat stilte thuis comfortabeler voelde dan gesprekken over gevoelens.

Wat er onder zat: er was geen veilige plek voor kwetsbaarheid. Dus werd kwetsbaarheid afgeleerd, zo grondig dat het nu aanvoelt als karakter.

Zes manieren om hiernaar te kijken

Uitgegrijsd betekent: voor deze stap is die lens niet geschreven. Je mist niets.

Het relationele klimaat

  1. Het klimaat
  2. Wat het kind leerde
  3. Waarom moeilijk herkenbaar
Terug naar het relationele klimaat