Als deactivatie lang genoeg aanhoudt, verandert er iets structureler. Het is niet meer alleen dat de signalen worden onderdrukt, de verbinding met het eigen binnenste wordt dunner. Wat begon als niet laten merken wordt langzaam niet meer weten.
Dit heeft een naam in de literatuur: beperkte toegang tot affectieve staten. Iemand met een vermijdend patroon ervaart emoties minder intens, niet omdat ze er niet zijn, maar omdat de hersenen ze minder goed doorgeven naar het bewustzijn. De insula, het hersengebied dat lichaamssignalen vertaalt naar gevoelsbeleving, is minder actief bij vermijdend gehechte volwassenen onder stress.
In de praktijk: moeite met benoemen wat je voelt. Soms verrast worden door de eigen reactie, een golf van emotie die nergens vandaan lijkt te komen. Of juist: het gevoel dat anderen veel meer voelen dan jij, en niet begrijpen waarom.
De prijs van zelfstandigheid is niet dat je geen gevoelens hebt. De prijs is dat de weg ernaar toe zo lang geleden werd versperd dat hij niet meer als weg te herkennen is.
Wat begon als bescherming werd structuur. Het systeem sloot de deur, en vergat na een tijdje dat er een deur was.