Het mechanisme dat het patroon onzichtbaar maakt is ego-syntonie: het patroon voelt niet als een afwijking van het zelf, maar als het zelf.
Bij een ego-dystoon patroon ervaart de drager zichzelf als anders dan hij wil zijn. Er is wrijving. Er is een signaal dat iets niet klopt. Bij vermijding ontbreekt die wrijving grotendeels. De eigenschappen die het patroon voortbrengt (zelfstandigheid, nuchterkheid, geen behoefte aan bevestiging) worden niet beleefd als symptomen. Ze worden beleefd als karakter.
Daar komt bij dat de omgeving dit versterkt. Iemand die weinig eisend is, emotioneel stabiel lijkt en zichzelf redt, krijgt positieve feedback. Op het werk, in vriendschappen, soms zelfs in therapie, totdat er goed genoeg doorgevraagd wordt.
Het patroon heeft dus een dubbele bescherming: het voelt van binnenuit als identiteit, en het wordt van buitenaf als kracht beloond. Er is geen moment waarop het systeem zichzelf als probleem herkent, tenzij de relatie dat signaal geeft. En zelfs dan is de eerste interpretatie vaak: de ander verwacht te veel.
Ego-syntonie betekent: het patroon en het zelfbeeld zijn één geworden. Er is geen afstand om vanuit te kijken.